Veelgestelde vragen

Algemeen

  1. Waarom is er een transparantieregister over financiële relaties in de zorg?
    In het verleden is gebleken dat misverstanden kunnen ontstaan over de doelstellingen van financiële relaties tussen zorgverleners en -instellingen en bedrijven. Daarom nam toenmalig minister Klink van VWS in 2009 het initiatief om te komen tot een transparantieregeling van financiële relaties tussen zorgverleners of -instellingen in de gezondheidszorg en de farmaceutische industrie. Hij was onder meer geïnspireerd geraakt door het Amerikaanse initiatief dat leidde tot de Sunshine Act, waarmee alle geld- en goederenstromen van een farmaceutische onderneming naar een zorgverlener, openbaar moet worden gemaakt. De voorkeur ging uit naar zelfregulering door betrokken partijen. De Stichting CGR heeft dat opgepakt en in 2011 in nauw overleg met betrokken partijen gedragsregels opgesteld om een eigen transparantieregeling te realiseren. Sinsdien hebben de organisaties van de Code Aanprijzing Veterinaire producten en de Gedragscode Medische Hulpmiddelen zich aangesloten. Uitgangspunt is dat een ieder inzicht moet kunnen hebben in de relevante relaties die tussen zijn zorgverlener of -instelling met bedrijven bestaan.
     
  2. Waarom werken zorgverleners of -instellingen en bedrijven eigenlijk samen?
    Bedrijven en onderzoekers werken samen met zorgverleners en -instellingen omdat de uitwisseling van kennis en kunde leidt tot nieuwe en betere geneesmiddelen, diergeneesmiddelen, medische hulpmiddelen en behandelmethoden waar iedereen baat bij heeft. Voor het werk (bijvoorbeeld het geven van adviezen) worden zorgverleners en -instellingen door de bedrijven betaald. Het Transparantieregister maakt inzichtelijk welke vorm van werkzaamheden een zorgverlener of -instelling heeft verricht en welke waarde deze vertegenwoordigt.
     
  3. Welke financiële relaties maakt het register openbaar? 
    Het Transparantieregister biedt inzicht in financiële relaties die in contracten zijn vastgelegd, zoals:
  • Dienstverlening
    Een zorgverlener kan bijvoorbeeld een lezing of presentatie geven, of een medisch-wetenschappelijk stuk schrijven waarvoor hij of zij een vergoeding ontvangt van een bedrijf. In het register wordt onderscheid gemaakt tussen verschillende typen dienstverlening en worden ook de onkosten apart inzichtelijk gemaakt.
  • Sponsoring
    Een bedrijf kan bijvoorbeeld een project of een onderzoek met geld ondersteunen, in ruil voor naamsvermelding. Vanaf 2015 moet ook de sponsoring van drukkosten voor proefschriften worden gemeld. Deze relaties worden vanaf 2016 gepubliceerd.
  • Individuele gastvrijheid
    Voor de deelname aan samenkomsten kunnen zorgverleners een vergoeding van de reis-, verblijf en inschrijvingskosten krijgen van een farmaceutisch bedrijf voor de deelname aan deze bijeenkomst. Individuele gastvrijheid maakt vanaf 2015 deel uit van de transparantieregels van de CGR en deze relaties worden voor het eerst in 2016 gepubliceerd. Onder de CAVP en GMH worden deze relaties niet gemeld.
     
  1. Kan een zorgverlener die banden heeft met een bedrijf onafhankelijk zijn?
    Ja. Bij de keuze van een behandeling zal de zorgverlener altijd handelen in het belang van de patiënt, in lijn met de richtlijnen zoals die zijn vastgesteld op wetenschappelijke basis.
     
  2. Doen alle zorgverleners en bedrijven hieraan mee?
    Alle zorgverleners, –instellingen en bedrijven die zijn aangesloten bij de hieronder genoemde koepelorganisaties, zijn gebonden aan de Gedragsregels openbaarmaking financiële relaties van de Stichting CGR of van de CAVP of van de GMH. 
    Vereniging Innovatieve Geneesmiddelen (Vereniging innovatieve geneesmiddelen Nederland)
    Bogin (Bond van de generieke geneesmiddelenindustrie Nederland)
    Neprofarm (Nederlandse Vereniging van de Farmaceutische Industrie van Zelfzorggeneesmiddelen en Gezondheidsproducten)
    FHI (Federatie van technologiebranches)
    Nefemed (Medische hulpmiddelen en technologie bedrijven)
    FIDIN (Fabrikanten en Importeurs van Diergeneesmiddelen in Nederland)
    KNMG (Koninklijke Nederlandsche Maatschappij tot bevordering der Geneeskunst)
    KNMP (Koninklijke Nederlandse maatschappij ter bevordering der Pharmacie)
    KNMvD Koninklijke Nederlandse Maatschappij voor Diergeneeskunde
    V&VN (Verpleegkundigen & Verzorgenden Nederland)
    NAPA (Nederlandse Associatie Physician Assistants)
    NVZ (Nederlandse Vereniging van Ziekenhuizen)
    NFU (Nederlandse Federatie van Universitair Medische Centra)
    OMS (Orde van Medisch Specialisten)
    LHV (Landelijke Huisartsen Vereniging)
    NHG (Nederlands Huisartsen Genootschap)

    Een klein aantal zorgverleners, -instellingen en bedrijven is niet aangesloten bij een van de bovenstaande koepels. Zij zijn en worden wel uitdrukkelijk uitgenodigd om eventuele financiële relaties op vrijwillige basis te melden. Daartoe kunnen zij contact met ons opnemen via het aanmeldformulier.
     
  3. Wordt deelname van zorgverleners aan door bedrijven gesponsorde congressen, symposia e.d. ook  geregistreerd?
    Onder de gedragsregels van de CGR moet vanaf 2015 ook individuele gastvrijheid aan het Transparantieregister worden gemeld. Dit is niet vereist voor die gevallen waarbij de verleende gastvrijheid is beperkt tot eten en drinken tijdens een samenkomst. Op grond van de gedragsregels van de CAVP hoeft inidivuele gastvrijheid niet te worden gemeld. De CAVP kent wel gedragsregels waar individuele gastvrijheid aan moet voldoen. Dat geldt overigens ook voor de CGR.
     
  4. Kan ik ook zoeken op sponsor?
    Het is in het Transparantieregister niet mogelijk om te zoeken op de naam van de sponsor. Het doel van het register is dat de consument kan zien welke bedragen een specifieke zorgverlener toegekend heeft gekregen van één of meer bedrijven. Ter bescherming van de persoonsgegevens van de betrokken zorgverleners, biedt het register geen mogelijkheid de persoonsgegevens via andere zoekingangen te raadplegen.
     
  5. Dit Transparantieregister heeft betrekking op Nederland. Hoe zit het met grensoverschrijdende of buitenlandse gevallen?
    Het Transparantieregister richt zich op de registratie van financiële relaties tussen in Nederland werkzame zorgverleners of -instellingen en bedrijven. Die relaties moeten aan het register worden gemeld. Het kan daarbij gaan om  financiële relaties met een Nederlands of een buitenlands bedrijf. Financiële relaties die geen betrekking hebben op in Nederland werkzame zorgverleners of -instellingen worden niet in het register opgenomen. 
     
  6. Is de privacy van de zorgverleners voldoende gegarandeerd?
    Het Transparantieregister bevat persoonsgegevens van zorgverleners. Op grond van de Wet bescherming persoonsgegevens heeft een ieder recht op eerbiediging van zijn persoonsgegevens. Dit recht kan alleen worden beperkt indien sprake is van een dringende maatschappelijke behoefte. De overheid heeft bepaald dat inzicht voor de consument in de relaties die zijn specifieke zorgverlener heeft met een bedrijf, een legitiem doel dient. Om de privacy van zorgverleners te garanderen, voorziet het Transparantieregister alleen in de mogelijkheid om via (de gegevens van) het BIG-nummer / UDN-nummer naar een specifieke zorgverlener te zoeken. Dat is bij de totstandkoming van artikel 8a van het Registratiebesluit BIG voorgelegd aan de Autoriteit Persoonsgegevens, dat geen bezwaar heeft gemaakt.
     
  7. Waarom wordt er een ondergrens van € 500 per kalenderjaar gehanteerd?
    Registratie van financiële relaties dient proportioneel te zijn, zowel in relatie tot de bescherming van persoonsgegevens van de betrokken zorgverleners als de administratieve lasten die de registratie van alle relaties met zich meebrengt. Om die reden is gekozen die relaties openbaar te maken die op grond van de gedragscodes moeten worden vastgelegd in een schriftelijke overeenkomst. De grenswaarde van 500 euro is overgenomen van het advies van de Raad voor de Volksgezondheid en Zorg.
     
  8. Welke instantie ziet toe op naleving van de regels?
    Toezicht op de regels is belegd bij de Stichting CGR (www.cgr.nl), de CAVP en GMH. Een ieder kan een klacht indienen of een signaal afleveren wanneer hij van mening is dat de regels niet zijn nageleefd. De CGR (humaan) of CAVP (veterinair) of GMH (medische hulpmiddelen) beoordeelt deze klachten en signalen en doet uitspraken of sprake is van een overtreding of niet-naleving van de regels. Deze uitspraken zijn bindend voor de zorgverleners en bedrijven die zijn aangesloten bij een van de koepels die in de CGR, de CAVP en GMH zijn vertegenwoordigd.
     
  9. Wat gebeurt er als financiële relaties niet worden gemeld/als de regels niet worden nageleefd?
    Handhaving van de regels vindt plaats op basis van klachten en signalen aan de Stichting CGR (humaan) / CAVP (veterinair) / GMH (medische hulpmiddelen). Op basis van een klacht of signaal zal de CGR / CAVP / GMH onderzoeken of sprake is van niet-naleving van de regels. Wanneer de CGR / CAVP / GMH vaststelt dat de regels niet zijn nageleefd, kunnen maatregelen worden genomen, waaronder een bevel de regels na te leven, een berisping en publicatie. Daarnaast kan de koepelorganisatie die bij de CGR / CAVP / GMH is aangesloten maatregelen nemen tegen een lid dat de regels niet naleeft.
     
  10. Bij mijn zorgverlener staan geen vermeldingen. Betekent dit dat hij/zij geen enkele financiële relatie met de bedrijven heeft?
    Nee, dat er geen vermeldingen staan wil zeggen dat  op het betreffende moment geen financiële relaties bij het Transparantieregister bekend zijn. Er kunnen echter relaties zijn die niet in het Transparantieregister staan omdat ze over wat anders gaan dan in het register is opgenomen. Zo kunnen zorgverleners klinisch onderzoek doen, (mede)gefinancierd door bedrijven.
     
  11. Wanneer moeten de gegevens van een relatie in het register worden opgenomen?
    Relaties moeten worden geopenbaard binnen drie maanden na het jaar waarin de betaling heeft plaatsgevonden. Na een vermelding van drie jaar worden de gegevens uit het register verwijderd.
     
  12. Mijn zorgverlener verkoopt ook geneesmiddelen en/of medische hulpmiddelen. Waarom zie ik dat niet terug in het register?
    De verkoop van geneesmiddelen, medische hulpmiddelen en ook diergeneesmiddelen en de eventuele marges daarop behoren tot normale handelstransacties die buiten de normen van gunstbetoon vallen. Zij vallen ook buiten de financiële relaties die in het register zijn opgenomen.
     
  13. Mijn zorgverlener doet onderzoek naar een bepaald geneesmiddel of medisch hulpmiddel. Ik zie dat niet terugkomen in het register. Hoe kan dat?
    Klinisch onderzoek wordt openbaar gemaakt in het trialregister van de CCMO.
     
  14. Kan het register de uitbanning van onoorbare beïnvloeding garanderen?
    De essentie van het Transparantieregister Zorg is consumenten inzicht te geven in de financiële relaties die een specifieke zorgverlener of -instelling heeft met bedrijven. Dit inzicht moet ervoor zorgen dat consumenten vragen kunnen stellen over het bestaan van deze relaties, waardoor de kans op onoorbare beïnvloeding afneemt. Zowel zorgverleners als de bedrijven willen een aantasting van het onafhankelijk handelen van zorgverleners tegengaan. De samenwerking om dit Transparantieregister via zelfregulering te realiseren toont aan dat allen hier veel waarde hechten.
     
  15. Indien een zorgverlener veel banden heeft met de bedrijven, wat zegt dat dan?
    Op zichzelf niets, want daar kunnen goede redenen voor zijn. Belangrijk is, dat zijn of haar onafhankelijk oordeel niet in het geding is.  Een zorgverlener kan veel contacten met de bedrijven hebben omdat hij of zij over specifieke kennis of vaardigheden beschikt. In elk individueel geval zal het om een specifieke reden gaan. Vraag uw zorgverlener ernaar als u er meer over wilt weten.
     
  16. Al die verschillende websites over regelgeving in de zorg. Waarom staat niet alles op één plek?
    De website van Stichting Transparantieregister Zorg is specifiek bedoeld om consumenten inzicht te geven in de financiële relaties tussen een specifieke zorgverlener of -instelling en bedrijven. De regels waaraan zorgverleners of -instellingen en bedrijven moeten voldoen zijn deels te vinden in de wet, deels bij hun uiteenlopende koepelorganisaties, en deels bij de Stichting Code Geneesmiddelenreclame / Code Aanprijzing Veterinaire Producten / Gedragscode Medische Hulpmiddelen. Deze verschillende partijen verwijzen wel allemaal naar elkaar, zodat alle informatie goed te vinden is.
     
  17. Wie controleert of alle gegevens worden geregistreerd in het transparantieregister?
    Zie antwoord op vraag 11.
     
  18. Zijn er in andere landen vergelijkbare registers?
    Nee, die zijn er (nog) niet. Er zijn andere landen waar regels bestaan over transparantie over relaties tussen bedrijven en zorgaanbieders, maar dat de gegevens kunnen worden geraadpleegd in één landelijk centraal register is vooralsnog voor zover wij weten uniek in de wereld. Er wordt bijvoorbeeld op grond van zelfregulering van EFPIA in Europa en op basis van de Sunshine Act in de Verenigde Staten wel transparantie over financiële relaties geboden, maar in deze gevallen is geen sprake van een landelijk centraal register.
     
  19. Als ik mijn zorgverlener wil opzoeken in het Transparantieregister, moet ik zijn BIG-nummer / UDN-nummer invullen of zijn naam met woonplaats. Waarom is dat?
    Ter bescherming van de privacy van zorgverleners, dient het raadplegen van het Transparantieregister te beantwoorden aan het doel van het register. Dit betekent dat de zoekopdracht specifiek dient te zijn. De overheid heeft bepaald dat alleen het BIG-nummer voor humane zorgverleners daarin voorziet. Consumenten kunnen het BIG-nummer vragen aan hun zorgverlener of – net als in het BIG-register – zoeken op achternaam en woonplaats. Het Transparantieregister ontvangt zijn gegevens uit het BIG-register. Nu het BIG-register alleen de woonplaats registreert en niet de plaats waar de zorgverlener werkt, is ook het Transparantieregister gebonden aan de woonplaats. Dierenartsen kunnen worden opgezocht in het Transparantieregister via het Unieke Dierenartsen Nummer (UDN) of via de naam en werkplaats.
     
  20. Nadat ik mijn zoekopdracht heb ingevuld, moet ik vreemd vervormde letters (captcha) invullen. Waarom is dat?
    De bescherming van de privacy van de zorgverleners die in het Transparantieregister zijn opgenomen vereist dat de persoonsgegevens niet kunnen worden onderworpen aan willekeurige zoekmachines. Het gebruik van captcha tekens verhindert dat.
     
  21. Het register is vanaf 1 januari 2013 actief, maar is pas 25 april gelanceerd. Waarom is dat?
    De transparantieregeling geldt vanaf 1 januari 2012. Alle financiële relaties die vanaf die datum zijn aangegaan, moeten in het register worden opgenomen. Deelnemende partijen hebben die relaties gedurende het eerste kwartaal van dit jaar aan het register aangeboden. Pas eind april kon het register een volledig en actueel beeld geven.
     
  22. Door wie vindt de melding van financiële relaties plaats?
    Het Transparantieregister bevat die financiële relaties, die schriftelijk dienen te worden overeengekomen. In deze overeenkomst wordt tussen zorgverlener en bedrijf afgesproken wie de betrokken financiële relatie rapporteert aan het Transparantieregister. De bedrijven hebben aangeboden daar in principe zorg voor te dragen.
     
  23. Hoeveel zorgverleners zijn in het register opgenomen?
    In 2015 waren in het register ruim 3.800 individuele beroepsbeoefenaren (nagenoeg alleen artsen) geregistreerd.
     
  24. Hoeveel bedrijven hebben meegedaan?
    Het Transparantieregister Zorg heeft in 2015 rapportages ontvangen van ruim 89 bedrijven.
     
  25. Hoeveel financiële relaties zijn er en wat is daarvan de totale waarde?
    Over het jaar 2015 zijn ruim 14.000 financiële relaties gemeld. De totale waarde van deze relaties bedraagt ruim € 51,6 miljoen.
     
  26. Wat is het bedrag dat zorgverleners zoal ontvangen?
    In 2015 is ongeveer € 8,6 miljoen rechtstreeks toe te kennen aan individuele zorgverleners. De gemiddelde waarde van de relaties die zorgverleners hebben met bedrijven is circa € 2.250. In een aantal gevallen is er sprake van een contractuele relatie met de zorgverlener en het ziekenhuis waar de zorgverlener werkt. Daardoor kan er bij een zorgverlener een bedrag genoemd staan dat niet aan hem/haar, maar aan het ziekenhuis ten goede is gekomen.
     
  27. Wat is het bedrag dat ziekenhuizen hebben ontvangen?
    De gemiddelde waarde die bedrijven in 2015 betaalden aan instellingen en samenwerkingsverbanden van zorgaanbieders bedraagt ruim € 38.000.

Voor zorgverleners of -instellingen en bedrijven

 
  1. Ik ben niet aangesloten bij een deelnemende koepelorganisatie, maar wil wel een melding doen aan het Transparantieregister Zorg. Hoe doe ik dat?
    In dit geval verzoeken wij u contact met ons op te nemen via het aanmeldformulier.
     
  2. Welke gegevens worden precies gepubliceerd via het Transparantieregister Zorg?
    In het Transparantieregister komen de volgende gegevens te staan:
    - De naam van de betrokken beroepsbeoefenaar, samenwerkingsverband (o.a. wetenschappelijke vereniging, maatschap ed.) of instelling;
    - De naam van het betrokken bedrijf;
    - De aard van de financiële relatie;
    - Het totaalbedrag of toegerekende honorarium dat in dat jaar is betaald per individuele financiële relatie. Dit bedrag zegt niet wie de begunstigde is van de feitelijke betaling. In veel gevallen zijn de bedragen die bij zorgverleners staan vermeld, feitelijk betaald aan het ziekenhuis waar zij werkzaam zijn;
    - Het jaar waarin de relatie heeft plaatsgevonden.
     
  3. Hoe weet ik wat gemeld is en wat als ik het niet eens ben met een voorgenomen vermelding?
    De meldingen door de bedrijven worden teruggekoppeld aan de betreffende zorgverleners of -instellingen. Voor zorgverleners of -instellingen gebeurt dit via het systeem waarmee zij gewend zijn te werken en waarbinnen o.a. hun accreditatiepunten worden bijgehouden. Indien een zorgverlener het niet eens is met de melding, kan hij of zij dit aangeven. Vervolgens wordt de onderliggende overeenkomst opgevraagd. Hetgeen hierin staat is leidend.
    Voor instellingen geldt eveneens dat zij de mogelijkheid krijgen te reageren op de voorgenomen openbaarmaking. Dit gebeurt via een melding aan een contactpersoon. Het is raadzaam om als bedrijf in het register op te nemen wie de contactpersoon bij de betreffende instelling is.
     
  4. Wat als het KvK nummer van een samenwerkingsverband van beroepsbeoefenaren of zorginstelling onbekend is?
    Bedrijven hoeven de financiële relaties slechts op KvK-nummer te melden. Het register koppelt de gegevens van de instelling of het samenwerkingsverband. De KvK-nummers zijn opvraagbaar bij de Kamer van Koophandel. Als het KvK-nummer niet bekend is, is het niet mogelijk om de informatie in het register op te nemen. De Stichting Transparantieregister inventariseert om hoeveel gevallen het gaat en komt vervolgens met een passende oplossing.